جغرافياي شهر آب‌پخش

 

 

شهر آب‌پخش در 19 كيلومتري شمال غربي برازجان و در مسير راه‌ اصلي بندر بوشهر به بندر گناوه و خوزستان قراردارد. امختصات جغرافیایی آن 29.21درجه شمالی و 51.05درجه شرقی است . ين شهر در تقسيمات كشوري جزء بخش شبانكاره‌ شهرستان دشتستان واقع در استان بوشهر و يكي از شهرهاي مهمِ آن شهرستان مي‌باشد. فاصله‌‌اش تا بندر بوشهر 75 كيلومتر و با خليج‌فارس حدود 40 كيلومتر است.

آب‌پخش در 51 درجه‌ و 5 دقيقه‌ي طول شرقي از نصف النهار گرينويچ و 29 درجه و 21 دقيقه‌ي عرض شمالي از خط استوا واقع‌ است و ارتفاع متوسط از سطح دريا 30 متر مي‌باشد. ساكنان قديمي آن ؛ شهر را بر كناره‌ي غربي رودخانه‌ي شاهپور بنا كردند . رودخانه‌ي شاهپور در 5 كيلومتري جنوب شرقي آب‌پخش به رودخانه‌ي دالكي پيوسته و رودخانه‌ي حلّه را تشكيل مي‌دهند كه در بخش شرقي منطقه جاري مي‌باشد.

منطقه‌ي آب‌پخش داراي 17 پارچه آبادي است كه درحال حاضر پنج‌تاي آن خالي ‌از سكنه و مساحت اين منطقه 525 كيلومتر مربع مي‌باشد.

آب و هواي اين شهر در پاييز و زمستان تا اوايل بهار معتدل و در مواقع ديگر سال گرم مي‌باشد كه يا بادهاي سوزنده‌ي صحراي عربستان(تَش‌باد) و يا شرجي و رطوبت، منطقه را فرامي‌گيرد. ميانگين ميزان‌ بارندگي بين 150 تا 260 ميلي‌متر مي‌باشد . جهت وزش باد از شمال‌غربي به جنوب شرقي شهر مي‌باشد كه حداكثر سرعت آن سالانه 72 كيلومتر در ساعت و حداقل 30 كيلومتر درساعت ثبت گرديده‌است.

منطقه‌ي آب‌پخش يكي از عمده‌ترين مناطق پرورش نخل و توليد خرما در استان بوشهر است كه در مجموع بالغ بر ده‌هزار هكتار از سطح زير كشت استان را تشكيل مي‌دهد. خرماي توليدي 40000 تن در سال مي‌باشد كه به داخل و خارج‌از كشور صادر مي‌گردد. خرماي مرغوب اين ناحيه به كبكاب مشهور است كه بسيار گوشتي و شيره‌دار مي‌باشد. نخلستان‌‌ها و جنگل‌هاي گز و بيدِ درّه‌ي وسيع رودخانه‌ي شاهپور و حلّه به صورت كمربند سبزي سه جهت جنوب و شرق و غرب آب‌پخش را احاطه كرده‌اند. اين سرسبزي و آب فراوان موجب ايجاد مناظر چشم‌نوازي شده كه آب‌پخش را با ساير مناطق و شهر‌هاي استان بوشهر مجزا و همچون نگين‌ سبزي در دشت تف‌ديده‌ي جنوب خودنمايي مي‌كند.

علاوه‌بر باغ‌داري، مردم اين منطقه به كشت غلات(جو،گندم و ذرت)، سبزي و صيفي‌جات نيز مي‌پردازند كه توليد سالانه‌ي گندم بالغ بر پنج‌هزار تن مي‌باشد. روي‌هم‌رفته آب‌پخش داراي خاك مناسب و آب فراوان براي كشت است كه اين موقعيت، بيشتر مردمان منطقه را به كشاورزي واداشته‌است . گرچه به علت كمبود مراتع و علوفه‌ي مناسب، دام‌پروري رونق زيادي نيافته وليكن نزديك به اكثريت مردم در منازل خود داراي احشام مي‌باشند.

جمعيت منطقه‌ي آب‌پخش بيش از 20000 نفر مي‌باشد. همگي‌ فارس و زبان آن‌ها فارسي با گويش دشتستاني است. دين همه اسلام و مذهبشان شيعه‌ي دوازده‌ امامي است. مردمي مذهبي هستند كه تعداد 12 مسجد، 5 حسينيه و هيأت‌هاي عزاداري متعدد و وجود علما و روحانيون متعدد از جمله مرحومان آيت‌الله سيدمرتضي و سيدجواد مهدوي‌ مؤيد اين امر هستند.

آب‌پخش داراي جوّي سياسي است كه جوانان آن از مدت‌ها پيش از انقلاب به طور زيرزميني به مبارزه‌ با نظام سلطنت پرداختند و نخستين شهيد انقلاب در استان بوشهر را نيز (شهيد شريفي) تقديم جامعه‌ي انقلابي كردند. پس از انقلاب نيز حضور گرم و گسترده‌ي مردم در ميدان‌هاي نبرد 8 سال دفاع مقدس و تقديم 20 شهيد تنها از يك‌پايگاه مقاومت (يك محله) بيان‌گر وفاداري اين مردم به انقلاب و آرمان‌هاي آن مي‌باشد.

هنر  در این شهر  از اهمیت خاصی برخوردار است هنر تعزیه که شاید یک قدمت صد ساله داشته باشد مرحوم حاجی حاجی پور و مرحوم احمد یزدان پرست از پیشگامان این هنر در شهر آبپخش هستند و از تعزیه خوانان این شهر می توان به حسن بحرانی - حاج باقر بهادر پور - حیدر بهادری - حاج قاسم زاهدپور و سید ابراهیم موسوی اشاره نمود  . هنر نمایش (تئاتر ) در این شهر بین جوانان فوق العاده اهمیت دارد تا به  حال چندین جشنواره  تئاتر در این شهر برگزار گردیده  و  گروه هنری درخشان به  سرپرستی  آقای خداداد رضایی در این شهر توانسته نه تنها در شهرستان و استان بلکه در سطح کشور افتخاراتی زیادی را کسب نماید  

برای دیدن فعالیت تئاتر رضایی اینجا کلیک کنید

http://theatrerezaei.blogfa.com/

اكثريت مردم باسوادند. مكتب‌خانه‌هاي قديمي اين شهر؛ فقها،علما و ادباي مشهوري را به جامعه‌عرضه كردند كه از جمله‌ي آنها دو شاعر خوش‌قريحه متخلص به نادم و پورنادم مي‌باشند. آب‌پخش از سال 1350 داراي كتاب‌خانه‌ي عمومي مي‌باشد و نخستين دبيرستان كشاورزي استان‌ بوشهر در مقطع سيكل در سال 1328 دراين شهر تأسيس گرديده، داراي جمعيت دانش‌آموزي حدود 7000 نفر (سال 1382)، 9 دبيرستان و سه مركز پيش‌دانشگاهي، دو آموزشگاه آزاد كامپيوتر، يك آموزشگاه آزاد زبان مي‌باشد.

آب‌پخش نخستين نقطه در بخش شبانكاره است كه در آن ادارات دولتي استقرار يافته‌اند كه مهم‌ترين آن‌ها اداره‌ي آبياري (شركت‌ بهره‌برداري آب و فاضلاب استان‌بوشهر)مي‌باشد كه درسال 1317 مستقر گرديده‌است . شهرداري،ادارات جهادكشاورزي، دام‌پزشكي، آب و فاضلاب‌شهري، برق، آب‌وخاك، مجتمع فرهنگي‌ هنري ، نمايندگي آموزش‌وپرورش و شعب بانك‌هاي ملي، صادرات، تجارت، ملت، سپه، كشاورزي و مؤسسات قرض‌الحسنه انصارالمجاهدين و حضرت‌زهرا(س) نيز در آب‌پخش به‌ فعاليت مشغولند. تعاوني نخل‌داران استان‌بوشهر با تجهيزات مدرن بسته‌بندي مكانيزه‌ي خرما و كارخانه‌ي توليد نايلون و نايلكس نيز دراين شهر مسقر مي‌باشند.

يك مركز بهداشتي درماني، سه‌ خانه‌ي بهداشت ، يك‌ داروخانه، مطب دندان‌پزشكي و دندان‌سازي و شش مطب خصوصي ديگر نيز به مشاوره و درمان مردم اين شهر اشتغال دارند.

نام پيشين اين شهر در متون تاريخي همچون فارسنامه‌ي ناصري دروه‌اي Darve-ei ذكر شده كه بعدها درواهي خوانده و نوشته مي‌شد ولي در سال 1376 خورشيدي با تصويب دفتر تقسيمات كشوري وزارت كشور جمهوري اسلامي ايران با پيوند 3 روستاي درواهي،بهرام‌آباد و قلايي كه به‌هم چسبيده‌ شده‌بودند، شهر آب‌پخش Ab pakhsh تشكيل‌گرديد.

آب‌پخش گرچه اسمي جديد است ولي مسمايي باستاني و تاريخي دارد. آثار باستاني جو قيل Joo Ghilدر يك‌ كيلومتري شمال و كانال آبرساني باستاني با خروجي‌هاي سنگ ‌و ساروجي در كناره‌ي شرقي شهر مؤيد اين گفتار مي‌باشد. در دهه‌ي 20 خورشيدي كه با پي‌‌گيري‌هاي مستمر مردم‌اين‌شهر و ديگر مردمان بخش‌ شبانكاره، عمليات ساختماني احداث سد شبانكاره در محل سدي قديمي (سه‌ كيلومتري شمال شرقي آب‌پخش) آغاز شد ؛ لايه‌هاي سربي پيِ سد قديمي و سنگ‌هاي بزرگ قيراندود و جوي آب منشعب از آن ( در سال 1317 نوسازي و گسترده‌تر گرديده)كه موجب چرخيدن چرخ آسياب آبي شهر بي‌نام و نشان دوره‌ي ساساني در كناره‌ي غربي شهر به‌نام تل ‌سبز مي‌گرديده، حكايت از آن دارد كه اين محل در طول تاريخ، جايگاه پخش آب به ديگر نقاط بخش شبانكاره بوده‌است.

 

همشهری نظر یادت نره